کارشناسی ارشد دندان‌پزشکی در ایران

کارشناسی ارشد دندان‌پزشکی در ایران: تخصص‌ها، برنامه های تحصیلی و فرصت‌های شغلی
با رشد سریع حوزه سلامت، تقاضا برای دندان‌پزشکان متخصص افزایش یافته است. تحصیل در مقطع کارشناسی ارشد دندان‌پزشکی در ایران فرصتی است برای ارتقای مهارت‌ها، کسب دانش پیشرفته و باز کردن مسیرهای شغلی تخصصی.
برنامه‌های دندان‌پزشکی در ایران، دندان‌پزشکان را برای موفقیت در نقش‌های تخصصی، تحقیق و دانشگاه آماده می‌کنند و مسیر پیشرفت شغلی آن‌ها را هموار می‌سازند. انتخاب این مسیر، سرمایه‌گذاری روی آینده حرفه‌ای و مشارکت مؤثر در بهبود کیفیت خدمات دندان‌پزشکی است.

چرا کارشناسی ارشد دندان‌پزشکی را دنبال کنیم؟
۱. دانش پیشرفته و مهارت‌های بالینی دندان‌پزشکی
تحصیل در کارشناسی ارشد دندان‌پزشکی به دانشجویان آخرین دانش پیشرفته دندان‌پزشکی و مهارت‌های بالینی تخصصی مورد نیاز برای ارائه مراقبت با کیفیت بالا به بیماران را ارائه می‌دهد. برنامه درسی این برنامه دندان‌پزشکی شامل تکنیک‌های پیشرفته دندان‌پزشکی، آسیب‌شناسی دهان، مواد دندانی و روش‌های تحقیقاتی است. این آموزش جامع، فارغ‌التحصیلان را برای مواجهه با چالش‌های پیچیده دندان‌پزشکی و موفقیت در محیط‌های بالینی تخصصی آماده می‌کند.
۲. فرصت‌های تخصصی در کارشناسی ارشد دندان‌پزشکی
یکی از مهم‌ترین مزایای کارشناسی ارشد دندان‌پزشکی، امکان تخصص دندان‌پزشکی در یک زمینه خاص است. دانشگاه‌های علوم پزشکی ایران برنامه‌های تخصصی دندان‌پزشکی متنوعی ارائه می‌دهند که به فارغ‌التحصیلان اجازه می‌دهد مهارت‌ها و دانش پیشرفته خود را در حوزه‌هایی مانند جراحی دهان و فک و صورت، ارتودنسی، پروتزهای دندانی و سایر شاخه‌های تخصصی تقویت کنند. این فرصت‌ها مسیر پیشرفت شغلی و فعالیت حرفه‌ای دندان‌پزشکان را هموار می‌کنند.
رشته‌ها و زمینه‌های تخصصی در کارشناسی ارشد دندان‌پزشکی در ایران:
  • اندودنتیکس (Endodontics)
  • دندان‌پزشکی ترمیمی (Restorative Dentistry)
  • پریودنتیکس (Periodontics)
  • پروتزهای دندانی (Prosthodontics)
  • رادیولوژی دهان و فک و صورت (Oral and Maxillofacial Radiology)
  • پاتولوژی دهان و فک و صورت (Oral and Maxillofacial Pathology)
  • دندان‌پزشکی کودکان (Pediatric Dentistry)
  • ارتودنسی (Orthodontics)
  • پزشکی دهان و دندان (Oral Medicine)
  • سلامت دهان و دندان جامعه (Community Oral Health)
  • بهداشت عمومی دهان (Dental Public Health)

این تخصص‌های دندان‌پزشکی به دندان‌پزشکان امکان می‌دهد تخصص و مهارت‌های خود را تقویت کنند، نتایج درمان بیماران را بهبود بخشند و به‌طور چشمگیری فرصت‌های شغلی دندان‌پزشکی خود را ارتقا دهند.
۳. پیشرفت شغلی با کارشناسی ارشد دندان‌پزشکی
تحصیل در کارشناسی ارشد دندان‌پزشکی درهای متعددی از فرصت‌های شغلی دندان‌پزشکی را به روی فارغ‌التحصیلان باز می‌کند. دندان‌پزشکان می‌توانند مسیر شغلی خود را در نقش‌های مختلف ارتقا دهند، از جمله:
  • کلینیسین متخصص: ارائه مراقبت‌های تخصصی در زمینه‌هایی مانند اندودنتیکس، پریودنتیکس یا جراحی دهان و فک و صورت.
  • مدرس دندان‌پزشکی: آموزش و راهنمایی نسل جدید دندان‌پزشکان در مؤسسات آموزشی و دانشگاه‌ها.
  • پژوهشگر دندان‌پزشکی: انجام مطالعات پیشرفته برای بهبود تکنیک‌های دندان‌پزشکی و ارتقای نتایج درمان بیماران.
  • مشاور دندان‌پزشکی: ارائه مشاوره حرفه‌ای به کلینیک‌ها و سازمان‌های بهداشتی درمانی.
4- پاسخ به تقاضای رو به رشد برای دندان‌پزشکان متخصص
صنعت دندان‌پزشکی در جهان در حال رشد قابل توجهی است و نیاز به دندان‌پزشکان ماهر و متخصص روزبه‌روز افزایش می‌یابد. مدرک کارشناسی ارشد دندان‌پزشکی فارغ‌التحصیلان را قادر می‌سازد تا به این نیاز فزاینده پاسخ دهند و نقش مهمی در شکل‌دهی به آینده مراقبت‌های دندان‌پزشکی ایفا کنند.
چرا ایران را برای کارشناسی ارشد دندان‌پزشکی انتخاب کنیم؟
ایران به مقصدی محبوب برای دانشجویان بین‌المللی علاقه‌مند به تحصیل دندان‌پزشکی با کیفیت، تخصصی و مقرون‌به‌صرفه تبدیل شده است. دلایل انتخاب ایران برای کارشناسی ارشد دندان‌پزشکی عبارتند از:
  • آموزش جهانی: دانشگاه‌های معتبر مانند دانشگاه علوم پزشکی تهران (TUMS) و دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی (SBMU) برنامه‌های کارشناسی ارشد با استانداردهای بین‌المللی ارائه می‌دهند که بر روش‌های مبتنی بر شواهد و پژوهش علمی تأکید دارند.
  • برنامه‌های تخصصی دندان‌پزشکی: دانشگاه‌های ایران امکان تخصص در زمینه‌های اندودنتیکس، پریودنتیکس، جراحی دهان و فک و صورت و سایر شاخه‌های تخصصی را فراهم می‌کنند.
  • هزینه‌های تحصیل و زندگی مقرون‌به‌صرفه: نسبت به بسیاری از کشورها، تحصیل در ایران اقتصادی‌تر است و دسترسی به آموزش پیشرفته دندان‌پزشکی را برای طیف گسترده‌تری از دانشجویان فراهم می‌کند.
  • آموزش بالینی عملی: برنامه‌ها شامل کارآموزی‌های بالینی گسترده هستند تا دانشجویان بتوانند مهارت‌های خود را تقویت کرده و دانش جدید را در محیط واقعی دندان‌پزشکی به کار بگیرند.
  • تجربه فرهنگی و حرفه‌ای غنی: تحصیل در ایران فرصتی منحصربه‌فرد برای آشنایی با میراث فرهنگی غنی، بازدید از اماکن تاریخی و یادگیری از روش‌های متنوع دندان‌پزشکی ارائه می‌دهد.

برنامه درسی کارشناسی ارشد دندان‌پزشکی در ایران
برنامه کارشناسی ارشد دندان‌پزشکی در ایران یک برنامه جامع آموزشی ارائه می‌دهد که شامل رشته‌ها و تخصص‌های مختلف دندان‌پزشکی است. در ادامه، مروری بر برنامه درسی برخی از تخصص‌های محبوب ارائه شده است

: 1- اندودنتیکس (Endodontics)
ما بر این باوریم که حق هر انسان سلامت است و تمامی پرسنل پزشکی باید در قبال تأمین، حفظ و ارتقای سلامت اعضای جامعه مسئولیت داشته باشند. متخصصان این شاخه از دندان‌پزشکی (اندودنتیست‌ها) با یادگیری روش‌های پیشگیری، تشخیص و درمان بیماری‌های پالپ و پیرآپیکال و بهره‌گیری از بهترین تجهیزات، مواد و تکنیک‌های نوین می‌توانند نقش مؤثری در حفظ دندان‌ها و ارتقای سلامت جامعه ایفا کنند.
همچنین معتقدیم که ارائه بهترین خدمات دندان‌پزشکی به جامعه با اتخاذ نگرش‌های جامعه‌محور، توجه به نیازهای جامعه و بهره‌گیری از مهارت‌های عملی و ارتباطی مؤثر امکان‌پذیر است.

اهداف برنامه اندودنتیکس (Endodontics)
در پایان این برنامه، فراگیران قادر خواهند بود در مهارت‌های زیر تخصص یابند:
  • اجرای دقیق آزمون‌های تشخیصی دندان‌پزشکی
  • آماده‌سازی حفره دسترسی مناسب در تمامی دندان‌ها
  • آماده‌سازی کانال‌های ریشه صاف و منحنی با سیستم‌های دستی و روتاری
  • پرکردن کانال‌های ریشه صاف و منحنی
  • درمان مجدد دندان‌ها با یک یا چند کانال ریشه
  • انجام جراحی انتهای ریشه با استفاده از مواد رتروگرید
  • درمان پالپ حیاتی (Vital Pulp Therapy)
  • ایجاد Apex Genesis
  • انجام Apexification با قرار دادن اپیکال پلاگ‌ها
  • بازسازی دندان‌های نکروتیک با اپکس باز
  • مدیریت و درمان دندان‌های آسیب‌دیده
  • درمان ایمپلنت در سوکت تازه
  • سفیدکردن دندان‌های غیر حیاتی
  • تشکیل تیم‌های بین‌رشته‌ای و همکاری با برنامه‌های تحصیلات تکمیلی دیگر برای درمان موارد پیچیده
  • انجام درمان اندودنتیک برای افراد دارای معلولیت تحت بیهوشی عمومی
این اهداف به دانشجویان کمک می‌کنند تا مهارت‌های پیشرفته اندودنتیکس را کسب کرده و توانایی ارائه خدمات تخصصی دندان‌پزشکی به تمامی بیماران را داشته باشند.


برنامه درسی کارشناسی ارشد و تخصص اندودنتیکس
Course title
1 Medical education (1)
2 Medical education (2)
3 Research methods and EBD
4 Clinical photography
5 Medical emergencies
6 Medical laws and professional ethics
7 Infection control and patient safety
8 Leadership concepts and theories in nursing
9 Quality and Quality improvement in health care and nursing services
10 Clinical management and authority
11 The principles of oral pathology
12 Oral immunology and microbiology
13 Applied head and neck anatomy
14 Oral and head and neck histology and microbiology
15 Dental biomaterials
16 Pharmacology
17 Oral physiology and biology
18 Interdisciplinary seminar (periodontics-pedodontics)
19 Interdisciplinary seminar (restorative-prosthodontics)
20 Case presentation
21 Evidence-based Endodontics
22 Theoretical endodontics
23 Practical endodontics
24 Dissertation
25 Journal club
26 Participation in training students

۲- کارشناسی ارشد دندان‌پزشکی ترمیمی (Restorative Dentistry)
دندان‌پزشکی ترمیمی یکی از شاخه‌های تخصصی دندان‌پزشکی است که هدف آن پیشگیری و تشخیص پوسیدگی‌ها، بازسازی دندان‌ها و بهبود زیبایی ظاهری می‌باشد. فارغ‌التحصیلانی که در آزمون‌های تخصصی دندان‌پزشکی ترمیمی که توسط وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی برگزار می‌شود موفق باشند، به عنوان متخصص دندان‌پزشکی ترمیمی معرفی خواهند شد.
اهداف برنامه:
در پایان این برنامه، دانشجویان قادر خواهند بود در مهارت‌های زیر تخصص یابند:
  • داشتن دانش کامل در مورد بافت‌شناسی، فیزیولوژی، آناتومی دندان، اکلوژن و اختلالات مرتبط
  • آشنایی با علت‌شناسی پوسیدگی‌ها، ویژگی‌های بالینی، ارزیابی ریسک و مدیریت آنها
  • توانایی ارزیابی، تشخیص، تهیه برنامه درمان و بازسازی دندان‌های از دست رفته
  • توانایی انجام درمان‌های جامع زیبایی دندان
  • توانایی تشخیص، تهیه برنامه درمان و حل مشکلات اکلوژن و اختلالات مفصل گیجگاهی فکی (TMJ)
  • توانایی دسترسی به منابع علمی، انجام پژوهش و آموزش به دیگران
این برنامه به دانشجویان امکان می‌دهد تا مهارت‌های پیشرفته دندان‌پزشکی ترمیمی را کسب کرده و خدمات تخصصی و زیبایی دندان را به بیماران ارائه دهند.

برنامه درسی کارشناسی ارشد و تخصص دندان‌پزشکی ترمیمی
Course title
1 Medical education (1)
2 Medical education (2)
3 Dental equipment
4 Research methods and EBD
5 Pharmacology
6 Clinical photography
7 Medical emergencies
8 Medical laws and professional ethics
9 Infection control and patient safety
10 Clinical management and authority
11 Tissue engineering
12 Orthodontics
13 Dental implants
14 Occlusion
15 Endodontics
16 Fixed prosthesis
17 Periodontics
18 Oral and maxillofacial radiology
19 Case presentation
20 Evidence -based case presentation
21 CAD/CAM systems
22 Lasers in restorative dentistry
23 Literature review
24 Thesis
25 Restorative dentistry preclinic
26 Diagnosis and treatment planning in restorative dentistry
27 Restorative dentistry
28 Esthetic dentistry
29 Cariology and the role of microorganisms in caries
30 Cariology and the relevant literature review
31 Direct gold (adhesive)
32 Dental morphology
33 Participation in training students
34 Dental materials

۳- کارشناسی ارشد پریودنتیکس (Periodontics)
پریودنتیکس شاخه‌ای از دندان‌پزشکی است که به حفظ و ارتقای سلامت بافت‌های اطراف دندان‌ها و ایمپلنت‌ها، پیشگیری، تشخیص و درمان بیماری‌ها، و بازسازی بافت‌های نرم و سخت فک و جایگزینی دندان‌های از دست رفته با ایمپلنت دندانی می‌پردازد. تمرکز این رشته بر حفظ سلامت دندان‌ها و موفقیت ایمپلنت‌های دندانی با استفاده از روش‌های پیشگیری و تکنیک‌های درمانی مدرن است.
اهداف برنامه کارشناسی ارشد پریودنتیکس (Periodontics)
موضوعات اصلی و خدمات ارائه شده توسط فارغ‌التحصیلان این برنامه شامل: تشخیص، پیشگیری، درمان، مشاوره، آموزش، پژوهش، مدیریت و خودآموزی می‌باشد.
۱. نقش در تشخیص:
فارغ‌التحصیلان قادر خواهند بود تشخیص دقیق بیماری‌های پریودنتال را انجام دهند، آزمایش‌های مورد نیاز را درخواست کنند، اقدامات تشخیصی لازم را پیاده‌سازی نمایند، پیش‌آگهی بیماری را تعیین کرده و داروها یا درمان‌های غیرجراحی مناسب را تجویز کنند. همچنین، انجام مراقبت‌های جراحی مرتبط، ثبت دقیق روند درمان و فرآیندهای درمانی، مشارکت بین‌رشته‌ای در درمان و مشورت با متخصصان مرتبط برای تکمیل پرونده سلامت بیماران از دیگر وظایف آن‌هاست.
۲. نقش در پیشگیری:
فارغ‌التحصیلان برنامه پریودنتیکس قادر خواهند بود جمعیت‌های در معرض خطر و گروه‌های هدف را شناسایی کرده و اقدامات پیشگیرانه را در سطوح مختلف جامعه در زمینه بیماری‌های بافت‌های اطراف دندان و ایمپلنت‌ها اجرا کنند.

۳. نقش در مشاوره:
فارغ‌التحصیلان برنامه پریودنتیکس قادر خواهند بود مشاوره حرفه‌ای به بیماران، همکاران دندان‌پزشک، انجمن‌های علمی و سیستم بهداشت و درمان ارائه دهند.

۴. نقش در آموزش:
فارغ‌التحصیلان برنامه پریودنتیکس قادر خواهند بود آموزش بیماران و خانواده‌های آنان و دیگر اعضای سیستم بهداشت و درمان را ارائه دهند، همچنین دانشجویان دوره کارشناسی و تحصیلات تکمیلی را به عنوان عضو هیئت علمی آموزش دهند و همکاران عمومی دندان‌پزشک را در دوره‌های بازآموزی و آموزش مستمر مبتنی بر شواهد تعلیم دهند.

۵. نقش در پژوهش:
فارغ‌التحصیلان برنامه پریودنتیکس قادر خواهند بود پروژه‌های تحقیقاتی پیشنهاد دهند، داده‌ها را تحلیل کنند، گزارش‌های علمی تهیه کنند، مقالات علمی بنویسند و منتشر کنند، مقالات مرتبط را نقد کنند و همزمان اصول اخلاق در پژوهش را رعایت نمایند.

۶. نقش در مدیریت:
فارغ‌التحصیلان برنامه پریودنتیکس قادر خواهند بود تیم درمان ایمپلنت دندان و تیم‌های مراقبت سلامت دهان و دندان را هدایت کرده و برنامه‌های آموزشی، پژوهشی و درمانی پریودنتیکس را مدیریت کنند.

برنامه درسی کارشناسی ارشد و تخصص پریودنتیکس
Course title
1 Medical education (1)
2 Medical education (2)
3 Histology & Embryology
4 Research Methodology & EBD
5 Practical English
6 Clinical photography
7 Medical emergencies
8 Medical Regulation & Ethics
9 Infection Control & Patient`s Safety
10 Clinical Management & Governance
11 Applicable Immunology
12 Applicable Head & Neck Anatomy
13 Oral and Maxillofacial Pathology
14 Genetics in Periodontology
15 Clinical Pharmacology
16 Oral Physiology & Biology
17 Tissue Engineering & Biomaterials & Modern Technologies in Periodontology and Implant
18 Oral Applicable Oral Microbiology
19 Orthodontics
20 Occlusion
21 Endodontics
22 Oral and Maxillofacial Medicine
23 Internal Medicine
24 Anesthesia
25 Dental and Implant Prosthesis
26 Restorative Dentistry
27 Oral and Maxillofacial Surgery
28 Oral and Maxillofacial Radiology
29 Case Presentation
30 Literature Review
31 Thesis
32 Theoretical Periodontology
33 Implant Pre-clinic
34 Periodontics Pre-clinic
35 Implant Clinic
36 Periodontology Clinic

۴- کارشناسی ارشد پروتزهای دندانی (Prosthodontics)
پروتزهای دندانی یکی از شاخه‌های تخصصی دندان‌پزشکی است که شامل زیرشاخه‌های پروتزهای ثابت، پروتزهای کامل متحرک، پروتزهای جزئی متحرک، پروتزهای فکی و صورت متحرک و ایمپلنت‌های دندانی می‌باشد. فارغ‌التحصیلانی که در آزمون‌های تخصصی و بورد پروتزهای دندانی که توسط وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی برگزار می‌شود موفق باشند، به عنوان متخصص پروتزهای دندانی معرفی خواهند شد.
اهداف برنامه:
در پایان این برنامه، دانشجویان قادر خواهند بود در مهارت‌های زیر تخصص یابند:
  • داشتن دانش کامل در مورد دستگاه استوماتوگناتیک، اکلوژن و اختلالات مرتبط
  • توانایی تشخیص، تهیه برنامه درمان و بازسازی ساختارهای داخل دهانی از دست رفته
  • توانایی تشخیص، تهیه برنامه درمان و بازسازی ساختارهای خارج دهانی از دست رفته
  • توانایی تشخیص، برنامه‌ریزی درمان و حل مشکلات اکلوژن و اختلالات مفصل گیجگاهی فکی (TMJ)
  • توانایی آموزش، انجام پژوهش و دسترسی به منابع علمی
این برنامه به دانشجویان امکان می‌دهد تا مهارت‌های پیشرفته پروتزهای دندانی و درمان‌های بازسازی دهانی و فکی را کسب کرده و خدمات تخصصی پروتز دندان را ارائه دهند.

برنامه درسی کارشناسی ارشد پروتزهای دندانی
Course title
1 Medical education (1)
2 Medical education (2)
3 Research methods and EBD
4 Clinical photography
5 Medical emergencies
6 Medical laws and professional ethics
7 Infection control and patient safety
8 Clinical management and authority
9 Oral diseases and pathology
10 Applied head and neck anatomy
11 Oral immunology and microbiology
12 Pharmacology
13 Oral and maxillofacial radiology
14 Interdisciplinary seminar on the diagnosis and treatment planning
15 TMJ disorders
16 Occlusion
17 Dental implants
18 Dental implants preclinic
19 Dental implants literature review
20 Partial prosthesis literature review
21 Complete prosthesis literature review
22 Complete dentures literature review
23 Dental prosthesis literature review
24 Thesis
25 Fixed prostheses
26 Removable partial prostheses
27 Removable complete prostheses
28 Maxillofacial prostheses
29 Removable partial prostheses
30 Maxillofacial prostheses
31 Removable maxillofacial prostheses
32 Esthetic dentistry
33 Case presentation
34 Participation in training students
35 Applied dental materials

۵- کارشناسی ارشد رادیولوژی دهان و فک و صورت (Oral and Maxillofacial Radiology)
رادیولوژی دهان و فک و صورت یکی از شاخه‌های تخصصی دندان‌پزشکی است که به اصول فیزیک و حفاظت در برابر پرتو، تکنیک‌های تصویربرداری و تفسیر ضایعات می‌پردازد. فارغ‌التحصیلانی که در آزمون‌های تخصصی رادیولوژی دهان و فک و صورت که توسط وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی برگزار می‌شود موفق باشند، به عنوان متخصص رادیولوژی دهان و فک و صورت معرفی خواهند شد.
اهداف برنامه و مهارت‌های مورد انتظار:
فارغ‌التحصیلان این برنامه باید مهارت‌های زیر را کسب کرده باشند:
  • تسلط کامل بر اصول فیزیک تصویربرداری، رادیوبیولوژی، حفاظت در برابر پرتو و تصویربرداری داخل دهانی و خارج دهانی در ناحیه دهان و فک و صورت
  • تسلط کامل بر ویژگی‌های رادیولوژیک طبیعی و تغییرات بیماری‌ها و تفسیر تصاویر رادیوگرافیک مختلف دهان و فک و صورت
  • مشارکت فعال در امور آموزشی و پژوهشی حوزه رادیولوژی
در پایان برنامه، دانشجویان قادر خواهند بود:
  • انجام فرآیندهای تصویربرداری در حوزه دهان و فک و صورت
  • تفسیر تصاویر دندان و پزشکی در ناحیه صورت و ساختارهای مرتبط
  • مدیریت خدمات رادیولوژی دهان و فک و صورت
  • انجام پژوهش‌های مرتبط با این حوزه
  • تدریس در زمینه دهان و فک و صورت
برنامه درسی کارشناسی ارشد و تخصص رادیولوژی دهان و فک و صورت
Course title
1 Medical education (1)
2 Medical education (2)
3 Research methods and EBD
4 Clinical photography
5 Medical emergencies
6 Medical laws and professional ethics
7 Infection control and patient safety
8 Clinical management and authority
9 Head and neck anatomy
10 Osteology
11 Oral and maxillofacial pathology
12 Principles of dental implants
13 Oral and maxillofacial diseases
14 Diseases of ear nose and throat
15 Head and neck imaging
16 Oral and maxillofacial surgeries
17 Applied anatomy
18 Case presentation
19 The principles of special imaging techniques (CT, MRI, ultrasound, MRI)
20 Literature review
21 Thesis
22 Interpretation of lesions
23 Radiobiology and radiation protection
24 Intraoral radiography
25 Extraoral radiography
26 Intra - department seminar
27 Physical principles of imaging
28 Participation in training students

۶- کارشناسی ارشد پاتولوژی دهان و فک و صورت (Oral and Maxillofacial Pathology)
پاتولوژی دهان و فک و صورت یکی از شاخه‌های تخصصی دندان‌پزشکی است که شامل دانش درباره علت‌شناسی، روند بیماری‌ها و شناسایی و گزارش تغییرات میکروسکوپی (هیستولوژی) بافت‌های تحت تأثیر بیماری‌های مختلف می‌باشد. این تخصص تلاش می‌کند رابطه منطقی بین یافته‌های آناتومیک و علائم بیماری‌های مختلف دهان و بافت‌های اطراف آن برقرار کند. علاوه بر این، بسیاری از مطالعات پژوهشی پایه در شاخه‌های مختلف دندان‌پزشکی در این حوزه انجام می‌شود.
اهداف برنامه و مهارت‌های مورد انتظار:
در پایان برنامه، دانشجویان قادر خواهند بود:
  • تشخیص هیستولوژیک بیماری‌ها، ضایعات، تروما، نقص‌های مادرزادی، عفونت‌های اکتسابی، ناهنجاری‌های تروماتیک و رشدی و تومورهای خوش‌خیم و بدخیم در ناحیه دهان و فک و صورت را انجام دهند
  • توانایی انجام پژوهش و آموزش در حوزه پاتولوژی دهان و فک و صورت را داشته باشند
  • توانایی برقراری ارتباط بین یافته‌های آناتومیک، بالینی و رادیوگرافیک و ویژگی‌های هیستولوژیک بیماری‌های مختلف دهان و بافت‌های اطراف آن را داشته باشند
برنامه درسی کارشناسی ارشد و تخصص پاتولوژی دهان و فک و صورت
Course title
1 Medical education (1)
2 Medical education (2)
3 Research methods and EBD
4 Clinical photography
5 Medical emergencies
6 Medical laws and professional ethics
7 Infection control and patient safety
8 Clinical management and authority
9 General pathology
10 Head and neck anatomy
11 Basic immunology
12 Oral histology
13 General histology
14 Molecular biology
15 Principles of personal protection and safety in the laboratory
16 Oral diseases
17 Oral and maxillofacial surgery
18 Oral radiology
19 General pathology (hospital)
20 Pathology of ear, throat and nose
21 Dermatopathology
22 Dermatology
23 Ear, throat and nose clinic
24 Neuropathology
25 Hematopathology
26 Hematology
27 Oral and maxillofacial pathology
28 Literature review
29 Pass and writing reports
30 Thesis
31 Participation in teaching oral pathology

۷- کارشناسی ارشد دندان‌پزشکی کودکان (Pediatric Dentistry)
دندان‌پزشکی کودکان یکی از شاخه‌های تخصصی دندان‌پزشکی است که هدف آن پیشگیری، حفظ و ارتقای سلامت، تشخیص و درمان بیماری‌های دهان و دندان در کودکان و نوجوانان سالم و افراد دارای نیازهای ویژه می‌باشد. محتوای آموزشی این تخصص شامل مطالب آموخته‌شده در دوره دندان‌پزشکی عمومی است، اما در سطحی پیشرفته‌تر و گسترده‌تر ارائه می‌شود. فارغ‌التحصیلانی که در آزمون‌های تخصصی دندان‌پزشکی کودکان که توسط وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی برگزار می‌شود موفق باشند، به عنوان متخصص دندان‌پزشکی کودکان معرفی خواهند شد.
اهداف برنامه و مهارت‌های مورد انتظار:
در پایان برنامه، دانشجویان قادر خواهند بود:
  • انجام معاینه کامل و طراحی برنامه درمان جامع
  • کنترل رفتار کودکان در محیط درمان
  • شناسایی نقایص و اختلالات اکتسابی و تکاملی دهان و دندان
  • به‌کارگیری روش‌های پیشگیری از پوسیدگی دندان
  • درمان دندان‌های شیری و دائمی کودکان
  • اجرای فیشورسیلانت و درمان‌های پیشگیرانه رزینی
  • درمان پالپ دندان‌های شیری و دائمی کودکان
  • مدیریت و درمان دندان‌های نهفته و تحت تأثیر قرار گرفته
  • ارائه خدمات در بیمارستان‌های دندان‌پزشکی
  • ارائه خدمات دندان‌پزشکی برای کودکان و نوجوانان دارای معلولیت
  • مدیریت و نظارت بر اکلوژن کودکان و نوجوانان
این برنامه به دانشجویان امکان می‌دهد تا مهارت‌های پیشرفته دندان‌پزشکی کودکان را کسب کرده و خدمات تخصصی و پیشگیرانه دندان‌پزشکی را به گروه‌های مختلف کودکان و نوجوانان ارائه دهند.
برنامه درسی کارشناسی ارشد و تخصص دندان‌پزشکی کودکان
Course title
1 Medical education (1)
2 Medical education (2)
3 Research methods and EBD
4 Clinical photography
5 Medical emergencies
6 Medical laws and professional ethics
7 Infection control and patient safety
8 Clinical management and authority
9 Immunology
10 Applied head and neck anatomy in children
11 Growth and development of the head and face
12 Oral lesions in children
13 Oral physiology and biology
14 Application of lasers in pediatric dentistry
15 Workshop on judicious prescription of medicines in pediatric dentistry
16 Orthodontics
17 Endodontics
18 Oral diseases
19 Periodontics
20 Oral and maxillofacial surgery
21 Restorative dentistry
22 Oral and maxillofacial radiology
23 Pediatric psychology
24 Genetics and applied research in genetics
25 General anesthesia and sedation
26 Pediatric medicine
27 Treatment of children with special needs
28 Case presentation
29 Literature review
30 Research in community dentistry
31 Thesis
32 Pediatric dentistry
33 Participation in training students

۸- کارشناسی ارشد ارتودنسی (Orthodontics)
ارتودنسی یکی از شاخه‌های تخصصی دندان‌پزشکی است که شامل پیشگیری، تشخیص و درمان اختلالات دنتوآلوئولار می‌باشد و فارغ‌التحصیلان موفق آن مدرک کارشناسی ارشد ارتودنسی دریافت می‌کنند.
موضوعات اصلی و خدمات ارائه شده توسط فارغ‌التحصیلان این برنامه شامل:
  • ایفای نقش در مراقبت سلامت جامعه به عنوان عاملی کلیدی در توسعه پایدار
  • پیشگیری از عوارض اختلالات دنتوآلوئولار با توجه به شیوع، تأثیر بر کیفیت زندگی و کاهش هزینه‌های درمانی در سطح ملی
  • درمان صحیح اختلالات دنتوآلوئولار با تأکید بر حفظ و ارتقای سلامت عمومی
  • به‌روز بودن با آخرین دستاوردهای علمی و تکنیکی
  • انجام پژوهش و گسترش مرزهای علم ارتودنسی
اهداف برنامه و مهارت‌های مورد انتظار:
فارغ‌التحصیلان این برنامه باید مهارت‌های زیر را کسب کنند:
  • شناسایی و تشخیص ناهنجاری‌های دنتوفاسیال و ارزیابی ابعاد مختلف این شرایط در ارتباط با اختلالات دنتوآلوئولار و مشکلات عملکردی و مورفولوژیک سیستم دهان و دندان
  • تسلط کامل بر دانش بیولوژیک، فیزیولوژی عصبی-عضلانی و اکلوژن در ارتباط با ارتودنسی بالینی
  • توانایی درک مشکلات بالینی بیماران، مستندسازی آنها و طراحی برنامه درمانی مبتنی بر شواهد و استفاده از روش‌های درمانی مختلف برای پیشگیری و اصلاح اختلالات دنتوآلوئولار
  • توانایی برقراری ارتباط و ارائه خدمات در زمینه‌های تخصصی مرتبط با ارتوسرجری، بیماران شکاف لب و کام و سندرم‌ها
  • توانایی ارزیابی و استفاده از اطلاعات جدید پژوهشی در درمان بالینی
  • دانش و مهارت کافی در روش‌شناسی پژوهش و طراحی برنامه‌های تحقیقاتی در ارتودنسی

برنامه درسی کارشناسی ارشد و تخصص ارتودنسی
Course title
1 Research methods
2 Scientific writing
3 Oral Physiology and biology
4 Craniofacial genetics
5 Clinical photography
6 Treatment management
7 Prosthodontics
8 Periodontics
9 Oral and maxillofacial surgery
10 Oral and maxillofacial radiology
11 Literature review
12 Biomechanics
13 Biology of tooth movement and tissue reaction
14 Diagnosis (imaging)
15 Principles of diagnosis and treatment planning
16 Typodont
17 Fixed appliance technique
18 Principles of removable appliances
19 Treatment
20 Orthognathic surgery
21 Development of occlusion
22 Growth and development
23 Retention and relapse
24 Syndromes and cleft lip and palate
25 Biomaterials
26 Temporomandibular joint disorders
27 Treatment planning Case presentation
28 Evaluation of treatment outcomes Case presentation
29 Clinical treatment
30 Thesis

۹- کارشناسی ارشد پزشکی دهان و دندان (Oral Medicine)
پزشکی دهان و دندان یکی از قدیمی‌ترین و با پتانسیل‌ترین شاخه‌های دندان‌پزشکی در ایران است که سابقه‌ای حدود ۳۰ سال دارد. متخصصان پزشکی دهان، با وجود منابع محدود، از مؤثرترین اعضای جامعه پزشکی به شمار می‌روند و مسئولیت‌های مهمی در ارتقای سلامت جامعه و مدیریت بیماران با شرایط ویژه دارند.
یکی از مهم‌ترین وظایف این تخصص، برقراری ارتباط میان حوزه دندان‌پزشکی و پزشکی عمومی است که به ارتقای وضعیت سلامت جامعه و حل مشکلات بیماران با شرایط خاص مانند بیماری‌های پوستی، قلبی و عروقی، ریوی، کلیوی، گوارشی، سرطان‌ها، غدد درون‌ریز، روماتولوژی، نورولوژی، بیماری‌های کودکان، عفونت‌ها و پیوندها کمک می‌کند. در واقع، دانشجویان دندان‌پزشکی و متخصصان پزشکی دهان و دندان مسئول مدیریت دندان‌پزشکی این بیماران هستند.
متخصصان سایر شاخه‌های پزشکی برای تشخیص و درمان صحیح بیماران با بیماری‌های خاص نیاز به مشاوره با متخصصان پزشکی دهان و دندان دارند تا مشکلات دهان این بیماران پیشگیری، تشخیص، برنامه‌ریزی، کنترل و پیگیری شود.
متخصصان پزشکی دهان و دندان می‌توانند با استفاده از فناوری‌های نوین، روش‌های تحقیقاتی جدید و همکاری با سایر شاخه‌های تخصصی دندان‌پزشکی نقش مهمی در پیشرفت علمی و توسعه درمان‌های پیشرفته ایفا کنند؛ به‌گونه‌ای که در حال حاضر ۱۳ فلوشیپ مرتبط با بیماری‌های دهان ایجاد شده است.
همچنین، متخصصان پزشکی دهان و دندان می‌توانند نقش مؤثری در پیشگیری، درمان و مشاوره داشته باشند، به شرطی که استانداردهای آموزشی رعایت شود. آموزش نامناسب می‌تواند منجر به مشکلات در مراقبت از بیماران و اختلال در سیستم درمان و سلامت شود. بنابراین، تعیین هدف استراتژیک و برنامه‌ریزی آموزشی صحیح از اصول کلیدی تربیت متخصصان کارآمد است.
با توجه به پیشرفت سریع علوم مختلف به ویژه دندان‌پزشکی و گذشت ۱۰ سال از اجرای دومین برنامه آموزشی تخصص پزشکی دهان و دندان ، لازم است بازنگری در برنامه‌های آموزشی انجام شود. این بازنگری‌ها بر اساس نیازسنجی و دستورالعمل‌های دبیرخانه دوره‌های تخصصی دندان‌پزشکی برای اصلاح نقاط ضعف و ارتقای کیفیت آموزش صورت گرفته است.
اهداف برنامه کارشناسی ارشد پزشکی دهان و دندان
در پایان این برنامه، دانشجویان قادر خواهند بود:
  • پیشگیری، تشخیص و درمان بیماری‌های مخاط دهان
  • پیشگیری، تشخیص و درمان اختلالات غدد بزاقی
  • تشخیص بیماری‌ها و مشکلات استخوان فک
  • پیشگیری، تشخیص و درمان دردهای دهان و فک و صورت
  • ارائه درمان‌های دندان‌پزشکی برای بیماران دارای بیماری‌های سیستمیک به صورت سرپایی
  • ارائه درمان‌های دندان‌پزشکی برای بیماران دارای بیماری‌های سیستمیک به صورت بستری
  • توانایی انجام پژوهش‌های علمی در زمینه پزشکی دهان
  • توانایی انجام پژوهش‌های اپیدمیولوژیک در حوزه پزشکی دهان
  • ارائه برنامه‌های آموزشی به بیماران
  • آموزش دانشجویان دوره کارشناسی دندان‌پزشکی
  • آموزش دانشجویان تحصیلات تکمیلی دندان‌پزشکی
  • آموزش دانشجویان پزشکی
  • توانایی ارتباط مؤثر با بیماران
  • توانایی ارتباط و هماهنگی با سازمان‌ها و گروه‌های مرتبط با درمان
این اهداف به دانشجویان کمک می‌کند تا مهارت‌های پیشرفته در پیشگیری، تشخیص، درمان و آموزش در حوزه پزشکی دهان را کسب کرده و بتوانند خدمات تخصصی و جامع دندان‌پزشکی را به بیماران با شرایط خاص ارائه دهند.

برنامه درسی کارشناسی ارشد و تخصص پزشکی دهان و دندان
Course title
1 Endocrine glands
2 Hematologic diseases
3 Cardiovascular diseases
4 ENT
5 Cerebroneural diseases
6 Rheumatology
7 Skin
8 Oncology‒Radiotherapy
9 Medical emergencies
10 Periodontics
11 Prosthodontics
12 Oral and maxillofacial surgery
13 Endodontics
14 Oral and maxillofacial pathology
15 Radiology

۱۰- کارشناسی ارشد سلامت دهان و دندان جامعه (Community Oral Health)
سلامت دهان و دندان جامعه (COH) به سلامت دهان جمعیت‌ها به جای افراد منفرد می‌پردازد و به عنوان علم و هنر پیشگیری از بیماری‌های دهان، ارتقای سلامت دهان و بهبود کیفیت زندگی از طریق تلاش‌های سازمان‌یافته جامعه تعریف می‌شود. این رشته شامل موضوعات گسترده‌ای از جمله پیشگیری، مدیریت، سیاست‌گذاری، برنامه‌ریزی، اجرا و ارزیابی خدمات دندان‌پزشکی در سطح جامعه است. فارغ‌التحصیلان موفق، مدرک تخصصی یا کارشناسی ارشد دریافت می‌کنند.
اهداف برنامه و مهارت‌های مورد انتظار:
توانمندی‌های عمومی:
  • مهارت‌های ارتباطی: ایجاد شبکه و توسعه و حفظ روابط اعتمادساز و الهام‌بخش با بیماران و همکاران
  • کمک به تصمیم‌گیرندگان و بیماران برای اتخاذ تصمیمات آگاهانه
  • استفاده از مشارکت‌های سایر رشته‌ها و همکاری بین‌بخشی و بین‌سازمانی
  • نگارش و گزارش‌دهی: نوشتن به صورت واضح، مختصر، سازمان‌یافته و قانع‌کننده
  • تفکر انتقادی: شناسایی اصول یا قواعد مرتبط با داده‌ها و تحلیل اطلاعات برای نتیجه‌گیری درست
  • حل مسئله
  • حرفه‌ای‌گری و اخلاق حرفه‌ای
توانمندی‌ها و مهارت‌های خاص (صلاحیت‌های تخصصی):
  1. مهارت‌های پژوهشی برای انجام نظارت‌های سلامت دهان
  2. ارزیابی شواهد در زمینه سلامت دهان و مداخلات، برنامه‌ها و خدمات دندان‌پزشکی
  3. تدوین و اجرای سیاست‌ها و استراتژی‌ها
  4. رهبری استراتژیک و همکاری بین‌سازمانی برای ارتقای سلامت دهان
  5. حفاظت جمعیت‌ها در برابر خطرات سلامت دهان
  6. توسعه و پایش کیفیت خدمات دندان‌پزشکی
  7. آموزش و ارتقای سلامت عمومی دهان و دندان
  8. تصمیم‌گیری و قضاوت مناسب
  9. نگرش‌های حرفه‌ای، درک اخلاقی و مسئولیت‌های قانونی
این برنامه به دانشجویان امکان می‌دهد تا مهارت‌های پیشرفته در مدیریت سلامت دهان جامعه، سیاست‌گذاری، پژوهش و آموزش جمعیت‌ها را کسب کرده و خدمات دندان‌پزشکی جامع و مؤثر ارائه دهند.
برنامه درسی کارشناسی ارشد سلامت دهان و دندان جامعه
Course title
1 Medical Ethics
2 Complementary Dentistry
3 Basic Epidemiology
4 Basic Biostatistics
5 Demography
6 Basic Preventive Dentistry
7 Medical Informatics Systems
8 Medical Education
9 Advanced Epidemiology
10 Health Economics
11 Advanced Biostatistics
12 New Topics in Community Oral Health
13 Health Sociology
14 Advanced Preventive Dentistry
15 Behavioral Sciences
16 Basic Management
17 Financial Management
18 Management of Health Systems
19 Oral Health Care Systems in Iran and the World
20 Community Oral Health in Field
21 Community Oral Health in Dental Clinic (Preventive Dentistry in Clinic)
22 Thesis


۱۱- کارشناسی ارشد بهداشت عمومی دهان (Dental Public Health)
کارشناسی ارشد بهداشت عمومی دهان یک مدرک حرفه‌ای است که به دانشجویان امکان می‌دهد مهارت‌ها و توانمندی‌های گسترده در زمینه بهداشت دهان و دندان جامعه را کسب کنند.
توانمندی‌های عمومی:
  • مهارت‌های ارتباطی: ایجاد شبکه و توسعه و حفظ روابط اعتمادساز و الهام‌بخش با بیماران و همکاران
  • کمک به تصمیم‌گیرندگان و بیماران برای اتخاذ تصمیمات آگاهانه
  • استفاده از مشارکت‌های سایر رشته‌ها و همکاری بین‌بخشی و بین‌سازمانی
  • نگارش و گزارش‌دهی: نوشتن به صورت واضح، مختصر، سازمان‌یافته و قانع‌کننده
  • تفکر انتقادی: شناسایی اصول و قواعد مرتبط با داده‌ها، تحلیل اطلاعات و نتیجه‌گیری درست
  • حل مسئله
  • حرفه‌ای‌گری و اخلاق حرفه‌ای
توانمندی‌ها و مهارت‌های تخصصی:
فارغ‌التحصیلان بهداشت عمومی دهان قادر خواهند بود با همکاری در حل مشکلات بهداشت عمومی نقش مؤثری ایفا کنند و مهارت‌های زیر را کسب کنند:
  • مدیریت برنامه‌های سلامت دهان برای بهبود سلامت جمعیت
  • ارزیابی سیستم‌های مراقبت که بر سلامت دهان تأثیر می‌گذارند
  • طراحی سیستم‌های پایش برای اندازه‌گیری وضعیت سلامت دهان و عوامل تعیین‌کننده آن
  • ارتباط موثر در مسائل سلامت دهان و سلامت عمومی
  • رهبری همکاری‌ها در زمینه سلامت دهان و سلامت عمومی
  • حمایت از سیاست‌ها، قوانین و مقررات بهداشت دهان عمومی برای ارتقای سلامت کلی از طریق بهبود سلامت دهان جامعه
  • ادغام عوامل اجتماعی مؤثر بر سلامت در فعالیت‌های بهداشت عمومی دندان‌پزشکی
این برنامه به دانشجویان امکان می‌دهد تا مهارت‌های پیشرفته در مدیریت، پژوهش و سیاست‌گذاری سلامت دهان جامعه را کسب کرده و خدمات جامع و مؤثر بهداشت دهان و دندان ارائه دهند.

برنامه درسی کارشناسی ارشد بهداشت عمومی دهان
Course title
1 Public Health
2 Community Oral Health
3 Basic Epidemiology
4 Advanced Dental Epidemiology
5 Basic Biostatistics in Dentistry
6 Advanced Biostatistics in Dentistry
7 Medical Informatics Systems
8 Basic Preventive Dentistry
9 Advanced Preventive Dentistry
10 Basic Management
11 Ethics in Dentistry
12 Health Sociology
13 Health Economics
14 Psychology and Behavioral Sciences
15 Health Education and Promotion
16 Oral Health Care Systems in Iran and the World
17 Management of Health Systems
18 Clinical Governance
19 Health Policymaking
20 Thesis



نتیجه‌گیری
کارشناسی ارشد دندان‌پزشکی در ایران دانش پیشرفته، آموزش تخصصی و فرصت‌های شغلی عالی را فراهم می‌کند. با آموزش در سطح جهانی، شهریه مقرون‌به‌صرفه، تجربه بالینی عملی و آشنایی با فرهنگ غنی ایران، این کشور یک مقصد ایده‌آل برای دندان‌پزشکانی است که قصد دارند در حرفه خود پیشرفت کنند و تأثیر معناداری در حوزه دندان‌پزشکی داشته باشند.

شاخه‌ها و تخصص‌ها:
  • اندودنتیکس (Endodontics)
  • دندان‌پزشکی ترمیمی (Restorative Dentistry)
  • پریودنتیکس (Periodontics)
  • پروتزهای دندانی (Prosthodontics)
  • رادیولوژی دهان و فک و صورت (Oral and Maxillofacial Radiology)
  • پاتولوژی دهان و فک و صورت (Oral and Maxillofacial Pathology)
  • دندان‌پزشکی کودکان (Pediatric Dentistry)
  • ارتودنسی (Orthodontics)
  • پزشکی دهان و دندان (Oral Medicine)
  • سلامت دهان و دندان جامعه (Community Oral Health)
  • بهداشت عمومی دهان (Dental Public Health)
مهارت‌ها و اهداف تخصصی:
  • پیشگیری، تشخیص و درمان بیماری‌ها
  • مدیریت سلامت دهان و دندان
  • ارائه مراقبت‌های تخصصی
  • درمان بیماران دارای نیازهای ویژه
  • تحقیق و تحلیل علمی
  • برنامه‌ریزی و سیاست‌گذاری
  • ارتباط و همکاری بین‌رشته‌ای
  • آموزش و مشاوره بیماران
  • استفاده از فناوری‌ها و روش‌های نوین
  • اخلاق حرفه‌ای و مسئولیت قانونی